De dossiergroep van Amnesty Apeldoorn kreeg eind maart goed bericht dat Marfa Rabkova uit Belarus is vrij gelaten. Sinds het najaar van 2020 werd er voor haar geschreven; bijna zes jaar lang elke maand. Wij zijn blij om te horen dat zij is vrij gelaten!
Op 19 maart 2026 hebben de Belarussische autoriteiten 250 politieke gevangenen vrijgelaten. Onder hen bevinden zich prominente activisten als Marfa Rabkova , Nasta Loika , Valiantsin Stefanovich en ook Mikita Zalatarou , voor wie Amnesty International tijdens Write for Rights 2021 actievoerde. De vrijlating maakt deel uit van een overeenkomst die Belarus met de Verenigde Staten sloot.
De arrestatie van mensenrechtenverdediger Marfa Rabkova en andere activisten vonden plaats tegen de achtergrond van een drastische verslechtering van de mensenrechtensituatie in Belarus. Tijdens de verkiezingscampagne en na de presidentsverkiezingen op 9 augustus 2020 vonden er massale vreedzame protesten plaats tegen de breed betwiste officiële uitslag, evenals tegen politiegeweld en wijdverspreide mensenrechtenschendingen. Tegelijkertijd voerden de autoriteiten een steeds intensievere campagne tegen de oppositie en alle afwijkende meningen. Duizenden mensen werden willekeurig gearresteerd door de politie, een overweldigende meerderheid van hen vreedzame demonstranten of omstanders, en velen werden ontvoerd door gemaskerde mannen in burgerkleding.
Marfa Rabkova, lid van het mensenrechtencentrum ‘Viasna’, waar ze de vrijwilligersdienst van de organisatie coördineert, en haar echtgenoot, Vadzim Zharomski, werden op de avond van 17 september 2020 aangehouden door agenten van de hoofddirectie voor de bestrijding van georganiseerde misdaad en corruptie van het ministerie van Binnenlandse zaken. Hun appartement werd doorzocht en geld, persoonlijke bezittingen en IT-apparatuur werden in beslag genomen. Vadzim Zharomski werden laten vrij gelaten, maar Marfa Rabkova werd in voorlopige hechtenis genomen. Ze werd aangeklaagd voor het trainen of anderszins voorbereiden van personen voor deelname aan massale rellen, of het financieren van deze activiteit. Op 11 februari 2021 werd Marfa Rabkova geconfronteerd met nieuwe strafrechtelijke aanklachten wegens het aanzetten tot maatschappelijke vijandigheid jegens de regering door een groep van onbekende personen. Ze werd beschuldigd van het leiden van een criminele organisatie, het aanzetten tot sociale vijandigheid, het opzettelijk vernielen van eigendommen en het oproepen tot acties die de nationale veiligheid schaden.
Tijdens haar voorarrest was de gezondheid van Marfa verslechterd door gebrek aan medische zorg. Ze kreeg geen behandeling voor mondklachten. Na besmetting met COVID-19 raakten haar lymfeklieren ontstoken en had ze maandenlang pijn in haar onderbuik. Volgens het mensenrechtencentrum ‘Viasna’ werden leden van Viasna tijdens de presidentsverkiezingen, zowel tijdens als na de verkiezingen van 9 augustus 2020, lastig gevallen door de autoritreiten, waaronder administraties arrestaties, willekeurige detenties en pogingen tot vervolging in verband met hun mensenrechtenactiviteiten.
Zeven leden van Viasna werden gearresteerd op grond van vaag geformuleerde aanklachten. Twee van hen kregen gevangenisstraf na processen die achter gesloten deuren plaatsvonden.
Viasna, opgericht in 1996 is een toonaangevende mensenrechtenorganisatie in Belarus en documenteert onder meer mensenrechtenschendingen na de omstreden presidentsverkiezingen van augustus 2020. In 2003 hebben de autoriteiten de organisatie verboden.
Ter informatie:
https://www.amnesty.nl/actueel/belarus-laat-250-politieke-gevangenen-vrij-na-deal-met-vs